Wpisz aby wyszukać

Sanktuaria

Rzeszów – Słocina – Sanktuarium Świętego Rocha

Udostępnij

„jeśli chcesz być doskonały, idź, sprzedaj co posiadasz i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie.” (Mt 19, 21) Święty Roch zrobił to, do czego nawołuje Ewangelia i mając 19 lat wyruszył w pieszą wędrówkę do Rzymu. Nie dotarł jednak na miejsce od razu – zatrzymała go epidemia dżumy w jednym z włoskich miasteczek. Młodzieniec, który miał serce przepełnione miłością do bliźniego został na miejscu, aby pomóc zarażonym. W nagrodę Bóg obdarzył go łaską uzdrawiania…
Jego kult w Słocinie sięga XVII w. ówcześni mieszkańcy wierzyli, że święty pomógł im przetrwać zarazę cholery, która wybuchła po szwedzkiej wojnie i najazdach księcia Jerzego II Rakoczego.

Obraz Świętego Rocha

Słynącemu łaskami obrazowi Świętego Rocha poświęcony został boczny ołtarz świątyni w Słocinie. Wizerunek patrona od zarazy, malowany techniką olejną na płótnie o wymiarach 133,5×78,5 cm, pochodzi prawdopodobnie z XVII w. Autor dzieła pozostaje nieznany. Święty przedstawiony jest w kapeluszu i z sakwą podróżną. Podpiera się pielgrzymim kosturem. Zgodnie z legendarnym życiorysem, po rozdaniu ubogim majątku, wyruszył pieszo do Rzymu. Pełną spokoju twarz Świętego Rocha porasta gęsty zarost. Towarzyszy mu anioł. Postacie ukazane są w pozycji idącej. Święty Roch frontalnie ze wzrokiem skierowanym na niższego o połowę anioła, ten zaś zwraca się twarzą do niego, odsłaniając przy tym ranę na udzie Świętego. Na postaci nałożone zostały drewniane, barokowe złote i srebrne sukienki rozcięte powyżej kolan. Tło stanowi rozległy krajobraz zasnuty ciemnymi chmurami.
Kult Świętego Rocha na ziemiach polskich ma początek około pierwszej połowy XVII w. Mieszkańcy Słociny wierzyli, że Święty pomógł im przetrwać epidemię cholery, która wybuchła po wojnie szwedzkiej i najazdach księcia Jerzego II Rakoczego.
Z akt wizytacji biskupich z XVIII w. można się dowiedzieć, że cudowny obraz Świętego Rocha znajdował się niegdyś w kapliczce stojącej od ok. 1677 r. przy drodze do Chmielnika. Stanowiła ona pierwotne miejsce jego kultu. Ufundował ją ks. Wojciech Włodek. Wizerunek w XVIII w. namalowano na nowo i przeniesiono do kościoła Świętego Marcina w Słocinie, a starą kapliczkę rozebrano. Dziś na tym miejscu stoi figura słupowa Świętego Rocha. Kryzys kultu przypadł na lata zaborów. Jego odrodzenie nastąpiło w XX w. Biskupi przemyscy już w poprzednich wiekach apelowali o założenie specjalnej księgi cudów dziejących się za przyczyną Świętego. Dziś mówi się niestety o osłabieniu jego czci.

Sanktuarium

Najdawniejsza wzmianka o Słocinie pochodzi z 1349 r. Zgodnie ze źródłami z 1419 r. istniała na pewno rzymsko-katolicka parafia. Prawdopodobnie fundatorem pierwszego drewnianego kościoła był dziedzic Słociny Otton Pilecki. Świątynia spłonęła, a na jej miejscu w 1466 r. powstała nowa, murowana, której fundatorem był wojewoda krakowski Jan Pilecki. Otrzymała wezwanie Świętego Marcina Biskupa i Wyznawcy. W czasie najazdów Tatarów w 1624 r. uległa zniszczeniu. Zrabowano cenne przedmioty. Jej odbudowy podjął się ks. Adam Podgórski. Obiekt służył wiernym do 1913 r., kiedy wzniesiony został nowy, trójnawowy, neogotycki kościół pw. Świętego Rocha i Świętego Marcina. Prace budowlane, nadzorowane przez rzeszowskiego dziekana ks. Romana Malinowskiego, zakończono w 1916 r. Budynek zaprojektował lwowski architekt Tadeusz Obmiański. Świątynię poświęcono 11 listopada 1916 r., a konsekrowano 8 maja 1932 r. Na wniosek parafian, którzy pragnęli okazać Świetemu Rochowi wdzięczność za otrzymane łaski, otrzymała wezwanie tego Świętego.
Kościół tworzą trzy nawy, wąskie prezbiterium i 60-metrowa wieża z zegarem. Ściany wewnątrz zdobi polichromia, której autorem jest malarz Julian Makarewicz. Polichromia w prezbiterium na sklepieniu przedstawia cztery pory roku w formie znaków zodiaku. Ołtarze wykonane są w stylu neogotyckim i neobarokowym. Główny w formie tryptyku o pięciu skrzydłach poświęcony jest Matce Bożej Szkaplerznej oraz Świętym: Kazimierzowi, Marcinowi, Szymonowi, Franciszkowi, Wojciechowi, boczne: Świętemu Rochowi i Matce Bożej z Lourdes. W bocznej nawie znajduje się obraz Świętego Rocha, tu też spoczywają jego relikwie . W kościele znajdują się też relikwie i ornat św. Jana Pawła II. Tu także spoczywają szczątki właścicieli Słociny Ochenduszków i Wodnickich. W przedsionku znajduje się bochen chleba upieczony z perzu, a pod nim napis: W roku 1847 w czasie tyfusu głodowego, na który w tej parafii 332 osób umarło, takim chlebem żywiono się. W zakrystii znajdują się ornaty z XVII i XVIII w., wiszą dwa stare obrazy Pan Jezus u Marii i Marty i Święty Roch. W 2000 r. rozpoczął się generalny remont świątyni, zarówno jej wnętrza, jak i otoczenia. Wymieniono dach, położono elewację, odnowiono prezbiterium, ołtarze, polichromię i chór. Świątynia otrzymała nowy wystrój. Wykonano m.in. wg starego wzoru ławki kolatorskie.
Wokół świątyni znajduje się stary cmentarz, pozostały z niego zabytkowe nastawy (najstarsza z 1623 r.). W okolicy stoją zabytkowe budynki z XIX w.: plebania, wikarówka, organistówka, ochronka, stodoła i spichlerz oraz dom parafialny wzniesiony w 1938 r. W odnowionym spichlerzu ma powstać muzeum parafialne.

Modlitwa

Litania do Świętego Rocha
Kyrie, elejson. – Chryste, elejson. Kyrie, elejson.
Chryste, usłysz nas. – Chryste, wysłuchaj nas.
Ojcze z nieba, Boże, – zmiłuj się nad nami.
Synu, Odkupicielu świata, Boże,
Duchu Święty, Boże,
Święta Trójco, Jedyny Boże,

Święta Maryjo, – módl się za nami.
Święta Boża Rodzicielko,
Święta Panno nad pannami,
Święty Rochu, Chrystusa wyznawco,
Święty Rochu, drogi klejnocie wszystkiego świata,
Święty Rochu, patronie chorych i konających,
Święty Rochu, godny Synu i ozdobo królestwa francuskiego,
Święty Rochu, ojcze ubogich najłaskawszy,
Święty Rochu, wzgardzicielu świata najmężniejszy,
Święty Rochu, pielgrzymie ziemski najcierpliwszy,
Święty Rochu, obywatelu niebieski najchwalebniejszy,
Święty Rochu, najosobliwszy patronie od powietrza morowego,
Święty Rochu, cudotwórco wielki Chrystusów,
Święty Rochu, obrońco wiary świętej najpotężniejszy,
Święty Rochu, przedziwny Chrystusowego ubóstwa naśladowco,
Święty Rochu, najtroskliwszy wdów i sierot opiekunie,
Święty Rochu, żarliwy dusz miłośniku,
Święty Rochu, lekarzu chorób ludzkich najskuteczniejszy,
Święty Rochu, wizerunku prawdziwej pobożności,
Święty Rochu, wodzu w drodze cnót najdoskonalszy,
Święty Rochu, przykładzie cudowny Ducha apostolskiego,
Święty Rochu, krzyża Pańskiego miłośniku najcierpliwszy,
Święty Rochu, życiem aniele najniewinniejszy,
Święty Rochu, wielki i skuteczny patriarcho ludu Bożego,
Święty Rochu, darem i Duchem Boskim Przedziwny Proroku,
Święty Rochu, najgorliwszy nieumiejętnych doktorze,
Święty Rochu, prawdziwy życia Chrystusowego wyznawco,
Święty Rochu, najmocniejszy panieńskiej czystości obrońco,
Święty Rochu, w którym wszystkich świętych zasługi z Boskiej dobroci szanujemy i czcimy,
Święty Rochu, całego świata patronie od zarazy morowego powietrza,
Święty Rochu, w szpitalach służący,
Boże, w Trójcy Świętej Jedyny,
Przez zasługi świętego Rocha, gorliwego miłośnika Twego, wysłuchaj nas, Panie.
Abyś od powietrza, głodu, ognia i wojny wybawić raczył,
Abyś nas od skazy grzechowej zachować raczył,
Abyś nas za przykładem świętego Rocha w służbie Twojej świętej utwierdzić raczył,
Abyś nam, synom i córkom jego, pokój, zgodę i miłość prawdziwą dać raczył,
Synu Boży, Ciebie prosimy, wysłuchaj nas Panie!

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, – przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, – wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, – zmiłuj się nad nami.

Chryste, usłysz nas. – Chryste, wysłuchaj nas.
Kyrie, elejson. – Chryste, elejson. Kyrie, elejson.

Módlmy się. Boże, któryś świętemu Rochowi, przez Anioła Swego, przyobiecał, że każdy, pobożnie go wzywający, od wszelkiego morowego powietrza wolnym zostanie, daj nam, prosimy Ciebie, abyśmy, którzy jego pamiątkę nabożnie obchodzimy, mocą zasług jego, od śmiertelnego powietrza ciała i duszy byli zachowani. Przez Pana naszego, Jezusa Chrystusa, który z Tobą żyje i króluje, Bóg na wieki wieków. Amen.

W okolicy warto zobaczyć

Rzeszów

  • Sanktuaria: Matki Bożej Fatimskiej, Matki Bożej Rzeszowskiej, Saletyńskiej Patronki Ludzi Pracy, Świętego Rocha.
  • Kościół farny pw. Świętych Stanisława i Wojciecha Jego początki sięgają pierwszej połowy XV w. Do dziś zachowało się prezbiterium z tego okresu. Pożar nadwątlił mocno świątynię, którą odbudowano w 1623 r. Nawy boczne dodano w 1754 r. Została gruntownie odrestaurowana w latach 1962-76. Cechę charakterystyczną, dzięki której kościół widać ze wszystkich stron, jest barokowa wieża-dzwonnica z XVII w.
  • Klasycystyczny kościół pw. Świętej Trójcy z XVIII w., pierwotnie pełniący rolę kaplicy cmentarnej.
  • Dwie synagogi o charakterze obronnym: staromiejska i nowomiejska z XVII w. Zostały one zniszczone przez hitlerowców i odbudowane po wojnie.
  • Cmentarz pochodzący z XVIII w. Uwagę przykuwają: mogiła powstańców styczniowych oraz nagrobki znanych rzeszowian mające wysoką wartość artystyczną (w formie sarkofagów, kapliczek, kolumn).
  • Nowy cmentarz otworzony w 1910 r. Spoczywają tutaj żołnierze polegli w I wojnie światowej, znajdują się też zbiorowe mogiły ofiar II wojny światowej oraz żołnierzy poległych w walce z UPA.
  • Miejsce po XVI-wiecznym cmentarzu żydowskim zniszczonym w czasie II wojny światowej. Nosi nazwę Placu Ofiar Getta. Upamiętnia go Głaz Pamięci Żydom. W tym miejscu gromadzono Żydów, by wywozić ich do obozów koncentracyjnych. Tutaj stoi też budzący dziś kontrowersje Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej. Z biegiem lat wmontowano w niego tablicę będącą symbolem walki o wolność narodową.
  • Figura Świętej Katarzyny przy dworcu PKP. Święta Katarzyna od 1851 r. jest patronką związku zawodowego kolejarzy. Tutejsi kolejarze uczcili ją, fundując figurę z białego kamienia przedstawiającą męczennicę z pękniętym kołem, które było narzędziem tortur Świętej.
  • Zamek. Jego początki sięgają drugiej połowy XVI w. Obecna budowla pochodzi z 1902-06. Obok znajduje się Letni Pałac Lubomirskich rozbudowywany na początku XVIII w., przebudowany w XX w.
  • Pałac Jędrzejowiczów. Jego początki sięgają XVI w., w latach 1879-83 był całkowicie przebudowany, obecny kształt został nadany w drugiej połowie XIX w.
  • Pałac Biskupów Rzeszowskich.
  • Dwór Chłapowskich i park poddworski z końca XVIII i początku XIX w.
  • Dwór Skrzyńskich.
  • Dwór Franciszka Piątkowskiego.
  • Ratusz. Wybudowany z fundacji Mikołaja Spytki Ligęzy w 1591 r., przebudowywany w latach 1897-98. Okazale wygląda neogotycka elewacja budynku.
  • Rynek. Tworzą go wzniesione od XVII do XIX w. kamienice, odnowione w XX w. Wśród nich najcenniejsze są: dom Baldorffa, Dom Polonii z klasycystyczną elewacją. Pierwotnie były to budynki jednopiętrowe, później zostały rozbudowane. Na rynku znajduje się pomnik Tadeusza Kościuszki z 1980 r. Oryginał pochodzący z końca w. XIX zburzyli Niemcy w 1940 r. Na rynku można obejrzeć rzeźbę upamiętniającą ojca polskiego bluesa Tadeusza Nalepę, którą wykonali artyści – krakowskie małżeństwo Maślańców.
  • Podziemne piwnice pod kamienicami. Rzeszów był od wieków ważnym punktem handlowym. Znaczny rozwój miasta nastąpił w XVI-XVII w. Wielkie roczne jarmarki spowodowały, że mieszkańcy na miejsce składowania towarów wybrali drążone własnoręcznie piwnice. Ich głębokość sięgała nawet do 10 m. Składały się z trzech poziomów. W XX w. na rynku pojawiły się niebezpieczne zapadliska, więc rozpoczęto prace zabezpieczające. Część piwnic oddano do zwiedzania jako Podziemną Trasę Turystyczną. 34 piwnice zróżnicowane poziomowo pochodzą z różnych wieków, począwszy od XV. Długość trasy wynosi 213 m.
  • Dawna siedziba Rady Powiatowej zaprojektowana przez Tadeusza Stryjeńskiego. Dziś mieści się tu biblioteka.
  • Dom Prevosta.
  • Aleja pod Kasztanami z secesyjnymi zabudowaniami (1899-1903).
  • Teatr im. Wandy Siemaszkowej. Tutaj w 1895 r. podczas zjazdu chłopskiego założono Polskie Stronnictwo Ludowe. Poddasze zajmuje galeria autorska Józefa Szajny.
  • Muzeum Okręgowe w Rzeszowie. Gromadzi liczne eksponaty stałe i przygotowujące wystawy czasowe. Wśród zbiorów dominują pozycje związane ze sztuką, rzemiosłem artystycznym, wyposażeniem wnętrz, historią czy archeologią (z największą w kraju wystawą przedmiotów z okresu wczesnego neolitu). Do szczególnie ciekawych zalicza się zespół zabytków scytyjskich, żelazny miecz tzw. akinakes z V w. czy słynny skarb z V w. z okolicznej Świlczy. Budynek muzeum mieści się w dawnym klasztorze pijarów. Zarówno klasztor, jak i sam kościół pw. Świętego Krzyża pochodzą z pierwszej połowy XVIII w., a kolegium z początku XVIII w. Fundatorką pierwszych zabudowań była córka Mikołaja Spytki Ligęzy Zofia Pudencjana, księżna Ostrogska-Zasławska. Kolegium ufundowali Lubomirscy. W założonej tu później szkole kształcili się znani Polacy, np.: Ignacy Łukasiewicz, Władysław Sikorski, Julian Przyboś. W zespole dawnego konwentu pijarów znajdują się XVII-wieczne obrazy, nagrobki Lubomirskich. XVIII-wieczne wyposażenie kościoła reprezentuje barokowy styl.
  • Muzeum Dobranocek w Rzeszowie. Do ekspozycji należą przedmioty związane z popularnymi bajkami, np. opakowania po gumach Bolek i Lolek, batonach Maja, Wilk i Zając, artykuły spożywcze i kosmetyczne typu miód Maja, szampon, mydełka Jacek i Agatka i inne. Do unikatów należą oryginalne kukiełki, m.in. z bajek: Miś Kolargol, Miś Uszatek, Plastusiowy pamiętnik.
  • Skwer Cichociemnych. Upamiętnia Cichociemnych oraz transport 40 więźniów z Rzeszowa do Oświęcimia w 1940 r., których nazwiska widnieją na kamieniach. Autorem umieszczonej na środku rzeźby jest Józef Szajna.
  • Ogród dziadowski. Swą nazwą nawiązuje do dzieła Adama Mickiewicza, którego dawny pomnik również zdewastowali Niemcy. Obecny wykonał Krzysztof Brzuzan w 1986 r.
  • Zespół stacyjno-dworcowy z 1891 r. Zabytkowa lokomotywa-parowóz TKt48 używana była do końca lat 80. XX w. zarówno do przewozu osób, jak i towarów.
  • Kopia pomnika płk. Leopolda Lisa-Kuli na Placu Farnym. Pierwowzór nie przetrwał II wojny światowej.
  • Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie. Wznoszono go w latach 1971-74. Wzbudza różne skojarzenia. Ukazuje dwa liście laurowe, na których po obu stronach umocowane zostały rzeźby autorstwa Mariana Koniecznego. Z jednej strony Nike, bogini zwycięstwa, z drugiej żołnierz, chłop i robotnik, który niesie sztandar stanowiący oznakę rewolucji. Na szczycie zawisł herb Rzeszowa.
  • Tablica upamiętniająca Marcina „Lelewela” Borelowskiego. Zmarł on w 1863 r. Był rzemieślnikiem, działaczem patriotycznym, pułkownikiem wojsk polskich w powstaniu styczniowym.

 

diecezja rzeszowska, powiat rzeszowski, gmina Rzeszów
parafia pw. Świętego Rocha i Świętego Marcina Biskupa
35-330 Rzeszów-Słocina, ul. Paderewskiego 69a
tel. (17) 857 18 70; (17) 857 87 77
msze święte:
w niedziele i święta – 6.30, 8.00, 9.30, 11.00, 12.30, 16.00;
święta będące dniem pracy – 6.30, 8.00, 9.30, 18.00;
w dni powszednie – 7.00, 18.00
odpusty i uroczystości:
16 lipca – Matki Bożej Szkaplerznej
16 sierpnia – Świętego Rocha
11 listopada – Świętego Marcina
kustosz: ks. Stanisław Tarnawski

Zobacz więcej

Napisz komentarz