Wpisz aby wyszukać

Sanktuaria

Ratowo – Sanktuarium Świętego Antoniego z Padwy

Udostępnij

Tajemniczy obraz

O powstaniu ratowskiego wizerunku Świętego Antoniego Padewskiego mówią nam różne dokumenty źródłowe. Choć przedstawione informacje nie są do końca jednoznaczne i nie wiemy też jakie jest pochodzenie malowidła, pewne jest, że obraz słynie łaskami, a do Sanktuarium w Ratowie licznie przybywali i przybywają pielgrzymi. Jaki jest sekret wizerunku i tego miejsca? Na pewno to niezwykłe działanie Antoniego z Padwy. Poznajmy pewne fakty na temat kultu tego Świętego oraz samego Sanktuarium. Może pobyt w tej pięknej świątyni i gorąca modlitwa przed cudownym obrazem miejscowego Patrona będzie odpowiedzią na nasze problemy i choroby, a także pomoże nam odnaleźć się w trudnej sytuacji życiowej.

Obraz Świętego Antoniego

Cudowny wizerunek Świętego z Padwy w Sanktuarium Świętego Antoniego w Ratowie, fot. Archiwum sanktuarium

Początki kultu Świętego Antoniego w Ratowie datowane są na koniec XV w. Z tamtego okresu zachowały się jedynie szczątkowe informacje. Autor rękopisu z krakowskiego archiwum bernardynów w 1684 r. odnotował, że słynący łaskami obraz znajdował się w kaplicy w Ratowie „od niepamiętnych czasów”. Podobne wzmianki zawierają XVI-wieczne dokumenty dotyczące wizytacji biskupich na tych terenach. Choć inne źródła podają, że obecnie czczony tu wizerunek Świętego Antoniego został z pewnością namalowany w XVII w. Nieznane jest jego pochodzenie. Ważne jest, że to właśnie ten wizerunek jest pośrednim powodem utworzenia tutejszego zakonu. Zgodnie z tradycją, obraz jest obozowym malowidłem chorągwi pancernej dowodzonej przez Tomasza Narzymskiego (kasztelana płockiego) w czasie wyprawy wiedeńskiej. Został on wykonany wg wzorów włoskiej szkoły na podłożu z płótna lnianego. O wiekowości obrazu stanowią kilkukrotnie przemalowania(m.in. w 1887 r. przez Waleriana Szerszeniewicza). Pomimo innej kolorystyki, zachowany został jednak motyw główny malowidła – Świętego Antoniego przyozdobionego w srebrną szatę oraz złoty nimb (aureolę) na głowie, stojącego na tle miasta i dalekiego pejzażu. W lewej ręce trzyma pozłacaną księgę, na której siedzi Dzieciątko Jezus w złotej koronie,w prawej zaś dłoni krucyfiks otoczony liliami, symbolizującymi czystość i niewinność. Obraz sam w sobie jest piękny, dodatkowo obramowany jest bogato zdobioną ramą w złotym kolorze, którą podtrzymują figury dwóch aniołów. O mającym tu miejsce wielkim kulcie ku czci Świętego Antoniego świadczy także fakt, że podczas czerwcowych uroczystości odpustowych wspominających Świętego z Padwy w latach 80. XVII w. do Ratowa zdążało tak dużo pielgrzymów, że kapłan dworski nie nadążał udzielaniem wiernym sakramentu spowiedzi. W sanktuarium we wtorki i czwartki pół godziny przed Mszą Świętą wierni mają możliwość adoracji Najświętszego Sakramentu. Wtorek jest dniem szczególnie poświęconym Świętemu z Padwy, bowiem tego dnia po Mszy Świętej odmawia się nowennę do Świętego Antoniego, po niej zaś następuje błogosławieństwo chorych. Z kolei Msza Święta w czwartki odprawiana jest w intencji powołań kapłańskich i zakonnych.

Sanktuarium

Sanktuarium Świętego Antoniego w Ratowie, fot. Nadesłała Anna Zdrojewska/UG Radzanów

Dziedzic Ratowa, chorąży chełmiński, Tomasz Narzymski wzniósł na miejscu starej kapliczki dworskiej (prawdopodobnie z końca XVI w.) większą. W 1680 r. zbudował drewniany kościół. W 1684 r. r. zdecydował o ufundowaniu w tym miejscu klasztoru oraz podjął starania, by sprowadzić tu ojców bernardynów. W 1685 r. bp płocki – Stanisław Dąbski – przychylił się do prośby dziedzica, natomiast w 1686 r. oficjalną zgodę na fundację wydała Stolica Apostolska i Generał Zakonu Braci Mniejszych. W krótkim czasie wzniesiono konwent drewniany, znajdujący się nie tam gdzie planował jego fundator, a przy drewnianym kościele. Obiekt jednak spłonął ok. 1690 r. Po pożarze podjęto decyzję o budowie konwentu murowanego. Ze względu na brak środków ojcowie odwlekali prace budowlane, dopiero w 1735 r. rozpoczęto budowę murowanego zespołu klasztornego. Cegły do budowy zostały przekazane przez ówczesnego dziedzica Ratowa – Walentego Niszczyckiego z podupadającego średniowiecznego zamku w Niedzborzu. Budowa trwała do 1761 r. W dniu 1 października 1761 r. kościół został poświęcony Przez bp. płockiego – Antoniego Dembowskiego. W kolejnych latach przeprowadzano także prace wykończeniowe kościoła oraz związane w jego wyposażeniem lub innymi budynkami o charakterze gospodarczym. Obecnie zaś, przy Sanktuarium działa tzw. Dom Ojca, czyli inaczej ostoja Świętego Antoniego. Jest to miejsce w obrębie klasztoru, do którego może przybyć każdy, kto potrzebuje chwili wytchnienia, refleksji nad własnym życiem, a przy tym chciałby wypocząć. Baza noclegowa sprawia, że nie trzeba martwić się o zakwaterowanie, piękny teren wokół zachęca do spacerów, a ponadto można podziwiać otaczającą przyrodę, posiedzieć nad rzeką, miłośnicy zwierząt mogą także wybrać się na przejażdżkę konno czy po prostu pobyć w towarzystwie tych przyjaznych stworzeń.Warto również przyjrzeć się znajdującej się na nieznacznej wyniosłości, ratowskiej świątyni. Jest to niewielka, jednonawowa budowla wzniesiona w stylu barokowym, zbudowana na planie prostokąta, prezbiterium zaś nie zostało wyodrębnione z całej przestrzeni. Kościół cechuje prostota, która podkreśla piękno unikatowych rokokowych rzeźb i elementów zdobniczych (styl rokoko charakteryzował się bardziej wysublimowanymi i lżejszymi niż w okresie baroku formami). Całość wnętrza z rokokowym wystrojem (jest to jedyny na Mazowszu zachowany do dziś rokokowy wystrój nie zaburzony wpływami późniejszych stylów) składa się z kilku elementów, pochodzących z 1. poł. XVIII w., m.in. imponującego ołtarza głównego, sześciu ołtarzy bocznych, prospektu organowego oraz ambony Wzniesione w kościele ołtarze wykonano z drewna iglastego, a snycerka (figury i partie ornamentalne) – lipowego. W wysmukłym ołtarzu głównym. (1762 r.) znajduje się wizerunek Świętego Antoniego. U jego szczytu przedstawiono zjawiskową glorię, na którą składają się obłoki i promienie (schodzą w dół, aż do środkowej arkady), a w centrum niej umieszczono wyobrażenie Ducha Świętego przybierającego postać gołębicy, otoczonego promieniami . W zwieńczeniu tej piramidy, wśród aniołów znajduje się postać Boga Ojca. Ołtarz uzupełniają figury, po prawej stronie Świętego Jana Kapistrana, po drugiej stronie – Świętego Bernardyna za Sieny. Bliżej cudownego obrazu umieszczono figury Świętych: Ludwika króla i Ludwika biskupa. Figury te stanowią przykład kunsztu rzeźbiarskiego rokokowych snycerzy, na uwagę wskazują zwłaszcza skomplikowane detale stroju władcy i biskupa, które zostały wyrzeźbione z niezwykłym pietyzmem. W pozostałych ołtarzach zobaczyć można niemal galerię pięknych i zabytkowych malowideł, choć nie tylko.W ołtarzu przy tęczy – po lewej stronie umieszczono rzeźbę Ukrzyżowanego Chrystusa z 1. poł. XVIII w. Obraz zasuwany przedstawia Świętą Marię Magdalenę z 1857 r., w zwieńczeniu zaś – głowa Matki Bożej Bolesnej (kopia dzieła Guida Reniego). Przy tęczy południowego głównego ołtarza widać obraz Matki Bożej Śnieżnej (XVII–XVIII w.), na zasuwie obraz Matki Bożej Niepokalanego Poczęcia z 1857 r., a powyżej Świętego Walentego. W ołtarzu (środkowe przęsło północne) widoczny jest obraz z 1. poł. XVIII w. – Świętego Józefa z Dzieciątkiem Jezus, na wizerunku zasuwanym zaś – Świętego Jana Nepomucena, a w zwieńczeniu Świętej Izabeli (1857 r.). Ołtarz w przęśle środkowym zdobi przedstawienie stygmatyzacji (pojawienie się stygmatów) Świętego Franciszka z przełomu XVII i XVIII w. oraz nadanie odpustu Świętemu Franciszkowi (na zasuwie 1. poł. XVIII w.), w zwieńczeniu zaś wizerunek Świętego Mikołaja.W dwóch ołtarzach w przęśle zachodnim znajdują się obrazy: po prawej – XIX-wieczny Świętej Teresy od Dzieciątka Jezus, Świętej Jadwigi Śląskiej oraz Świętej Barbary. Na ostatnim z bocznych ołtarzy znajduje się przedstawienie Świętego Rocha z 1858 r., na zasuwie XVIII-wieczne malowidło Świętej Rodziny ze Świętą Anną, powyżej zaś – Świętej Tekli. Ambonę kościoła ratowskiego wykonaną w 1751 r. zdobią wizerunki czterech Ewangelistów w obłokach z charakterystycznymi dla nich atrybutami, a wieńczy ją korona z sześciu ażurowych wolut (elementów w kształcie zwoju) spiętych na szczycie w postaci postumentu Chrystusa Salvatore Mundi, czyli Chrystusa Zbawiciela Świata w promienistej glorii. Z tego samego okresu pochodzi dopełniający wystrój wnętrza XVIII-wieczny prospekt organowy, restaurowany ostatnio w 1986 r. przez Toruńską Pracownię Konserwatorską. Pomimo prostoty formy budynku, jak czytamy, jego wnętrze kryje niezwykle efektowne zdobienia, które najlepiej zobaczyć na własne oczy.

Modlitwa

Modlitwa codzienna do Świętego Antoniego
Ufni w Twoją świętą przyczynę i przemożne zasługi, polecamy się Tobie, Święty Antoni, prosząc gorąco o to, byś wejrzał na nas, wzywających Twej pomocy i opieki. Spójrz na te prośby przeróżne, które Ci z całą ufnością przedstawiamy i zapisz głęboko w Twym sercu, byśmy mogli otrzymać to wszystko, o co przez wstawiennictwo Twoje u Boga błagamy. Pozwól nam należeć do liczby tych, których Ty szczególnie miłujesz i ochraniasz, abyśmy mogli we wszystkich potrzebach naszych znajdować w Tobie ucieczkę. Bądź naszą pomocą i pociechą i nie ustawaj nigdy w hojności swojej opieki nad nami. A wśród przeróżnych łask i dobrodziejstw wyproś nam u tronu Bożego i tę ostateczną łaskę wytrwania, byśmy się mogli dostać do nieba i tam, razem z Tobą, wysławiać na wieki miłosierdzie. Amen.

Zobacz także: Koziegłówki – Sanktuarium Świętego Antoniego z Padwy

W okolicy warto zobaczyć

Radzanów

  • Kościół klasycystyczny pw. Świętego Marcina. Obecnie jest to bardzo urokliwa świątynia, murowana, jednonawowa z początku XIX w. W 1880 r. został rozbudowany. W latach 1993–96 przeszedł gruntowną renowację. Posiada drewnianą dzwonnicę. Co ciekawe, pierwszy kościół drewniany wzniesiony został już w 1403 r. Jak zazwyczaj wzrok przyciąga szczególnie wnętrzem w tym przypadku: znajdujący się ołtarzu głównym krzyż oraz obraz (zasuwa) przedstawiający Matkę Bożą Niepokalanie Poczętą (inaczej Anielską), po obu stronach ołtarza także wizerunki znane bardzo dobrze nam znanej i kochanej Matki Boskiej Częstochowskiej oraz Świętych: Marcina, Anny razem z Maryją, Izydora, Antoniego i Kajetana.
  • Kościół pw. Świętego Franciszka z Asyżu z lat 1926–32. Jest to świątynia neobarokowa projektu polskiego arch. Stefana Szyllera. Obserwując kościół z zewnątrz uwagę przykuwa okazała centralnie usytuowana wieża z ozdobny portykiem zwieńczonym rzeźbą Ukrzyżowanego Chrystusa, który z krzyża wyciąga rękę obejmując ramieniem Świętego Franciszka. Wewnątrz można zobaczyć urzekające polichromie oraz monumentalny ołtarz w złotym kolorze z wyeksponowanym tabernkulum, przy którym stoją figury aniołów oraz XVII-wiecznym obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem.
  • Grodzisko średniowieczne z X-–XII w. To dawna siedziba obronna, w obrębie której niegdyś znajdował się rynek z kościołem parafialnym oraz neogotycką świątynią żydowską (bożnicą). Grodzisko położone jest kilkaset metrów od kościoła w Radzanowie. Obecnie spacerując po tym terenie można zobaczyć pozostałości wałów ziemnych oraz cegieł czy kafli zamku Radzanowskich (Radzanów był gniazdem rodowym rodziny Radzańskich).

Zgliczyn-Glinki

  • Dwór klasycystyczny z początku XX w. z parkiem. Do 1939 r. posiadłość należała do rodziny Jaroszewskich. W 1945 r. została w części spalona przez żołnierzy radzieckich. Po odbudowie mieściła się tu szkoła podstawowa do lat. 90. XX w. Warto zwrócić uwagę na elewację frontową z portykiem z parą pilastrów toskańskich i zwieńczony arkadą opartą na dwóch filarach. Nad wejściem głównym umieszczone zostało okno termalne. Całość zwieńczono trójkątnym szczytem. Elewacja została rozczłonkowana płaskimi występami w murze z dekoracyjnymi krawędziami.

diecezja płocka, powiat mławski, gmina Radzanów
Parafia pw. Świętego Antoniego
06-540 Radzanów, Ratowo Klasztor 58
tel. 23 679 84 70
adres mailowy: kontakt@sanktuarium-ratowo.pl
strona: www.sanktuarium-ratowo.pl
Msze Święte:
w niedziele i święta – 9.30;
w dni powszednie – 16.00
odpusty i uroczystości:
12–13 czerwca – Świętego Antoniego;
niedziela po 13 czerwca – piknik patriotyczny;
1–2 sierpnia – Matki Bożej Anielskiej
kustosz: ks. Bogdan Pawłowski

Tags:

Napisz komentarz