Wpisz aby wyszukać

Sanktuaria

Bobolice – Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Bobolickiej

Udostępnij

Legendarne początki kultu

Według niepotwierdzonych informacji, które powszechnie uznaje się za legendę, pieta wisiała na jednym z drzew w sadzie należącym do dóbr rodu von Reibnitz. Od samego początku licznie przybywali tu pątnicy ze wszystkich zakątków Śląska, by prosić Madonnę o wstawiennictwo w istotnych dla nich sprawach. Łaski, które spływały na wiernych potęgowały ruch pielgrzymkowy (zachowało się do dnia dzisiejszego ponad 1850 świadectw cudownych uzdrowień).

Figura Matki Bożej Bolesnej

Figura Matki Bożej Bolesnej Bobolickiej w Sanktuarium w Bobolicach, fot. Archiwum parafii

Tajemnicze i nieznane są losy łaskami słynącej figury. Nieznany jest autor, pochodzenie ani nawet dokładna data jej powstania – hipotezy badaczy określających w przybliżeniu wiek wizerunku znacznie się od siebie różnią. Jedni za prawdopodobną datę uznają początek XV w., inni – drugie ćwierćwiecze tego stulecia. Pojawiają się również głosy zwolenników teorii, według której wyrzeźbiona została na początku XVI w. Zadanie utrudnia polichromia datowana na późniejsze czasy.
Mająca 60 cm rzeźba wykonana w drewnie ukazuje Maryję podtrzymującą na kolanach nieproporcjonalnie małe ciało Syna. Jest przedstawiona jako dojrzała kobieta, Jej twarz naznaczona jest smutkiem i cierpieniem. Artysta odział Ją w szaty w odcieniach złota, czerwieni i koloru niebieskiego. Skronie obu postaci zdobią barokowe korony, brakuje jednak informacji na temat oficjalnej koronacji. Sprawa więc do dzisiaj jest niewyjaśniona. Przy ołtarzu głównym znajdują się dwie gabloty z wotami dziękczynnymi datowanymi na XVIII w.
W 1903 r. kardynał Jerzy Kopp ofiarował kościołowi relikwie uznawane za maryjne, które zostały wraz z relikwiarzem wmontowane w podstawę piety.

Sanktuarium

Prezbiterium wraz z amboną oraz bocznymi ołtarzami wewnątrz Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Bobolickiej w Bobolicach, fot. Archiwum parafii

Budowę pierwszego kościoła (prawdopodobnie drewnianego) zlecił w 1447 r. bp wrocławski Piotr Nowak. Blisko pół wieku później, dzięki hojności rodzin von Reibnitz i von Stosch, rozpoczęły się prace budowlane nad wzniesieniem kamiennej, gotyckiej świątyni, które zakończono do końca następnego stulecia. Później, w latach trzydziestych XVIII w., ówczesny proboszcz Anton von Zinneburg zainicjował przebudowę wnętrza zmieniając jego charakter na barokowy. Zlikwidowano wtedy gotyckie filary, stworzono jednonawową przestrzeń z płytkimi kaplicami wzdłuż nawy głównej. Wsparte na ukośnych pilastrach sklepienia kolebkowe stanowiły zwieńczenie konstrukcji.
Bobolicki kościół (pierwotnie trzynawowy) to budynek orientowany, halowy, z wydłużonym korpusem i trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Od strony zachodniej znajdują się dwie wieże. Wyposażenie wnętrza z drugiej połowy XVIII w. utrzymane jest w jednolitym barokowo-rokokowym stylu. Elementem wyróżniającym jest bogactwo form snycerskich. Mensa w dolnej części ołtarza głównego stanowi schronienie dla łaskami słynącej piety, zaś ozdobą nastawy ołtarzowej jest obraz Zdjęcie z krzyża, który w 1742 lub 1743 r. wyszedł spod pędzla Felixa Antona Schefflera. Podziwiać tu można jeszcze dwa inne malowidła – Immaculata i Apoteoza Świętej Barabry. Z bogatego zbioru zabytków warto zwrócić uwagę na: kunsztowne ołtarze boczne; bogato zdobione kilkumetrowymi dekoracjami rzeźbiarskimi, drewniane konfesjonały; ambonę; chór muzyczny z dekoracyjnym parapetem i figurami archaniołów Gabriela i Rafała oraz drogę krzyżową z częściowo zachowanymi oryginalnymi obrazami.
W bobolickim sanktuarium każdego roku oglądać można szopkę bożonarodzeniową będącą jedną z największych w Europie (19 m wysokości). Postacie biblijne i zwierzęta ukazane są w niej w naturalnej wielkości.

Modlitwa

Gwiazdo śliczna, wspaniała,
Bobolicka Maryjo,
Do Ciebie się uciekamy,
O Maryjo, Maryjo.

Zobacz także: Bielsko-Biała Hałcnów – Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej, zw. też Matki Bożej Hałcnowskiej

W okolicy warto zobaczyć

Bobolice

  • Od 1615 r. w miejscowości wznosi się renesansowy dwór, który pod koniec XVII stulecia poddano przebudowie. W nim u schyłku II wojny światowej ukryto zbiory berlińskiego Muzeum Etnograficznego. Przy budynku można już dzisiaj oglądać jedynie pozostałości po XVII-wiecznym parku, na terenie którego znajdują się fontanna i dwa uszkodzone posągi. W nieco dalszej odległości położony jest duży park krajobrazowy z przełomu XVIII i XIX w. Interesujący jego element stanowi aleja lipowo-grabowa.
  • Stanowiąca przykład ludowego baroku figura Świętego Floriana. Jej powstanie określa się na przełom XVIII i XIX w.

Muszkowice

  • Rezerwat przyrody Muszkowicki Las Bukowy to fragment zachowanego do dzisiaj lasu bukowego porastającego dawniej tereny Sudetów i Przedgórza Sudeckiego. Na jego terenie można odnaleźć dwadzieścia gatunków drzew i około osiemdziesiąt gatunków roślin zielonych, w tym te niezwykle rzadko spotykane, jak np.: gajowiec żółty, skrzyp olbrzymi, marzanka wonna czy kokoryczka wielokwiatowa. Rezerwat stanowi również schronienie dla ptaków, a także niespotykanych prawie w innych regionach bezkręgowców. W pobliżu odkryto cenny zabytek archeologiczny w postaci kurhanowych cmentarzysk kultury łużyckiej.

Obrachcice Wielkie

  • Orientowany kościół pw. Świętego Floriana i Świętego Józefa wzniesiono w 1741 r., jednak wygląd prezbiterium, które jest zamknięte i wyraźnie wyodrębnione pozwala przypuszczać, że przy stawianiu świątyni wykorzystano mury istniejącego wcześniej, gotyckiego budynku sakralnego. Niestety, cechy stylowe stały się prawie niedostrzegalne po przebudowie, jaka nastąpiła w ostatnich latach XIX stulecia. W surowym, neogotyckim wnętrzu wzrok przyciąga umieszczony tuż nad wejściem barokowy portal, którego ozdobę stanowi popiersie patrona. W prezbiterium znajduje się klasycystyczny ołtarz z pierwszej połowy XIX w., którego zwieńczenie stanowi figura Boga i obraz przedstawiający wyobrażenie Świętego Floriana. Na 1900 r. datuje się powstanie kamiennej chrzcielnicy.

Stolec

  • Gotycki kościół pw. Najświętszej Maryi Panny i Świętej Zuzanny uważa się za najcenniejszy miejscowy zabytek. Szacuje się, że powstał pod koniec XIII w. Wewnątrz odnaleźć można historyczne elementy wyposażenia, z których wymienić trzeba poświęcony Świętej Rodzinie, późnogotycki tryptyk i pokrywającą ściany ozdobną polichromię z XV stulecia.
  • Neogotycki kościół pw. Świętego Jana Nepomucena z drugiej połowy XIX w.
  • Na znacznie późniejsze lata niż powstanie najstarszego tutejszego kościoła datuje się stojące na wzgórzu nieopodal kościoła ruiny zamku. Istniejące od XVIII w. zabudowania już w drugiej połowy następnego wieku zostały poddane przebudowie, której efektem było nadanie świątyni cech charakterystycznych dla stylu francuskiego neobaroku.
  • Faunistyczny rezerwat Skałki Stoleckie znajduje się na terenie dawnego kamieniołomu. Tutaj zlokalizowane jest najdalej wysunięte na północ stanowisko czarnej pszczoły śródziemnomorskiej, zwanej obrostką murówką. Pod ziemią, w dawnej kopalni wapienia, schronienie zimą znajduje kilkanaście gatunków nietoperzy.

Sulisławice

  • Kościół pw. Świętego Antoniego Padewskiego nie jest pierwszym budynkiem sakralnym w tym miejscu. Jedna z wcześniejszych, gotyckich budowli została zniszczona prawdopodobnie przez husytów. Podczas wojny trzydziestoletniej – podobnie jak wiele innych obiektów sakralnych na tych terenach – również i ten Dom Boży spłonął (pożar powtórzył się jeszcze w 1801 r.). W latach trzydziestych XVI w. kościół przeszedł pod kuratelę zboru protestanckiego. W ręce katolików powrócił dopiero po zakończeniu II wojny światowej. Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z XIX i XX stulecia.

Ząbkowice Śląskie

  • Na 1415 r. datuje się powstanie gotyckiego kościoła pw. Świętej Anny. Nieco starsza, według znawców tematu, jest kaplica Świętego Antoniego. Świątynia kilkakrotnie w swojej historii poddawana była przebudowom. Szczęśliwie, przeprowadzone były w taki sposób, że pierwotna bryła budynku pozostała nienaruszona i do dzisiaj wyraźnie widoczne są elementy charakteryzujące styl gotycki. Wnętrze stanowi schronienie dla wielu cennych przedmiotów. Wśród nich nie można pominąć gotyckiej rzeźby Świętej Anny Samotrzeciej, czy reprezentującej ten sam styl piety. Warto również zwrócić uwagę na ozdobioną alabastrowymi płaskorzeźbami ambonę i obraz przedstawiający patronkę kościoła, który wyszedł spod pędzla nadwornego malarza biskupów wrocławskich – Johanna Claessensa. Znajduje się tu również nagrobek księcia Karola I Podiebrada pochowanego tu wraz z żoną Anną. Dzieło wykonał Jan Ulryk. Ciekawostką jest grób zlokalizowany tuż przy kościele. Spoczywa tam wnuk twórcy słynnego krakowskiego ołtarza – mistrza Wita Stwosza, który na cześć dziadka nazywany został Witem Stwoszem Młodszym.
  • Orientowany, jednonawowy kościół pw. Świętej Jadwigi z wyodrębnionym prezbiterium powstał w latach 50. XVIII stulecia w miejscu, w którym istniały wcześniej dwie inne świątynie. We wnętrzu na uwagę zasługują freski z połowy XVIII w., których powstanie zawdzięczamy Johannowi Michaelowi Steinerowi. Uwiecznił on Świętą Jadwigę adorującą Ukrzyżowanego Chrystusa, a także patronkę karmiącą ubogich oraz Matkę Bożą w scenie koronacji przez Trójcę Świętą. Ołtarz główny stworzony przez monachijczyka Karla Müllera ukazuje Ukrzyżowanego Zbawiciela błogosławiącego Świętej Jadwidze. Warto poświęcić również czas na obejrzenie ambony, którą zdobi płaskorzeźba z wyobrażeniem Świętego Wita (pierwszy patron omawianej świątyni) z palmą męczeńską w dłoniach. Równie ciekawa wydaje się być figura Świętego Józefa oraz barokowe ołtarze boczne i rokokowy prospekt organowy, który w XX w. poddano przebudowie.
  • Wczesnobarokowy, orientowany, jednonawowy kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego charakteryzuje się wyodrębnionym, wydłużonym prezbiterium. Zbudowane w nawie rzędem kaplice tworzą przestrzeń mogącą uchodzić za nawę boczną. Powyżej nich wznosi się jedna kondygnacja empor. Godnym uwagi elementem wyposażenia wnętrza jest barokowy ołtarz główny z 1743 r., którego ozdobę stanowią: obraz przedstawiający Podniesienie Krzyża Świętego, figury Świętych Piotra i Pawła z przynależnymi im atrybutami oraz malowidło ukazujące Trójcę Świętą. W prezbiterium warto przyjrzeć się relikwiarzowi męczenników dominikańskich i grupie rzeźbiarskiej Ukrzyżowania, której autorstwo przypisuje się Michaelowi Ignatiusowi Klahrowi Młodszemu. Do cennych zabytków nie sposób nie zaliczyć barokowej ambony, której korpus ozdabiają rzeźby upamiętniające dwunastu Apostołów. Nieco młodsze, ale również zaliczane do zabytkowych elementów wyposażenia są ołtarze boczne poświęcone Świętemu Franciszkowi z Asyżu i Świętej Klarze.
  • Barokowa, murowana kaplica cmentarna pw. Świętego Mikołaja z trójbocznie zamkniętym prezbiterium wzniesiona została na planie prostokąta w 1728 r. w miejscu poprzedniej z 1552 r. Obecnie stanowi siedzibę Kościoła Polskokatolickiego.
  • Neogotycki, orientowany kościół pw. Świętego Józefa Oblubieńca wzniesiono na planie krzyża łacińskiego. Wnętrze utrzymano w jednolitym stylu klasycystycznym. Ozdobę stanowi duża ilość obrazów o tematyce sakralnej i figur przedstawiających znanych Świętych, a także Chrystusa i Maryję. Wnętrze wzbogacają znajdujące się w prezbiterium witraże.
  • W 1319 r. wójt Ząbkowic ofiarował fundusze konieczne do wzniesienia kościoła bożogrobców pw. Świętego Jerzego. Sto lat później powstał obok szpital, którym opiekowali się ci sami zakonnicy. Podczas wojny trzydziestoletniej mury świątyni pochłonęły płomienie. Ocalało wówczas jedynie prezbiterium, do którego rozpoczęto wkrótce dobudowywanie nawy. Początkowo była to konstrukcja dość prowizoryczna, wykonana z drewna, jednak w następnych wiekach kilkakrotnie poddawana była różnorodnym pracom budowlanym. Ostatecznie powstała orientowana na planie prostokąta, murowana z kamienia i cegły budowla sakralna. Podczas jej restauracji w 1931 r. na ścianach prezbiterium odsłonięto gotyckie malowidła. Od lat 60. XX w. opiekę nad świątynią sprawuje kościół prawosławny.
  • W latach 1522–32 w miejscu istniejącego tu wcześniej gotyckiego zamku obronnego z XIV stulecia Benedykt Rejt zbudował na polecenie księcia ziębickiego Karola I nową, renesansową rezydencję. Wniesiona została na planie kwadratu z wykorzystaniem zachowanych fragmentów murów dawnego budynku. Lata jego świetności ostatecznie zakończyły się pod koniec lat 20. XVIII w., kiedy to jego ostatni właściciele opuścili zniszczoną posiadłość. Obecnie utrzymywany i konserwowany jest jako tak zwana trwała ruina.
  • Istniejący do dzisiaj trzykondygnacyjny ratusz zbudowano w 1864 r. Powstał on w miejscu, w którym istniały wcześniejsze budynki o tym samym przeznaczeniu. Projektantem obecnej, wzniesionej na planie kwadratu budowli był Alexis Langer z Wrocławia. Nad głównym wejściem do ratusza widoczny jest stary herb miejski, poniżej którego umieszczono dwa należące do rodów szczególnie zasłużonych dla miasta. Cechami wyróżniającymi budynek od innych są posiadające wysoką wartość architektoniczną neogotyckie detale kamieniarskie widoczne z zewnątrz oraz zdobione portale, boazerie i ściany – wewnątrz.
  • Mury obronne, z których najstarsze pochodzą z czasów powstawania miasta. Do dzisiaj zachowały się fragmenty wzniesione za czasów rządów księcia Karola I Podiebrada. Ciekawym obiektem wchodzącym w skład fortyfikacji jest tak zwana Baszta Gołębia znajdująca się obecnie na terenie parku miejskiego.
  • Śląska Piza, czyli średniowieczna Krzywa Wieża jest najwyższym tego typu budynkiem w Polsce. Liczy sobie 34 m i aby się dostać na jej szczyt trzeba pokonać 139 stopni. Odchylenie wieży od pionu wynosi 2.14 m.
  • Jednym z najstarszych mostów na Dolnym Śląsku jest ten poświęcony Świętemu Janowi. O początkowo drewnianej konstrukcji wspomniano po raz pierwszy w 1337 r. Obecny wzniesiony został w latach 1553–54 z funduszy pochodzących z kasy miasta.
  • Drewniany most ziębicki istniejący tu prawdopodobnie od połowy XIV stulecia został zastąpiony kamiennym około 1500 r. Jego ozdobę stanowi rzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem.
  • Najstarszym zachowanym budynkiem mieszkalnym w Ząbkowicach jest dom rycerza Kauffunga, zwany też dworem rycerza Kauffunga. Pierwsze udokumentowane wzmianki o budynku pochodzą z listopada 1504 r. Od początku swego istnienia wielokrotnie zmieniał właściciela. Obecnie mieści się tu Izba Pamiątek Regionalnych mająca w swoich zbiorach eksponaty z takich działów, jak: archeologia regionu, stara broń, meble, radia, telewizory, czy dawny sprzęt gospodarstwa domowego. Zgromadzone są tutaj również niezwykle interesujące zbiory prezentujące meble śląskie pokryte ręcznie wykonanymi malowidłami ludowymi.

Zwrócona

  • Kościół pw. Świętego Piotra i Świętego Pawła, którego fundację przypisuje się księciu Henrykowi Brodatemu datowany jest na około 1220 r. Nie przetrwał on jednak zbyt długo, gdyż zniszczony został podczas najazdu mongolskiego. Swoją świetność odzyskał już w 1242 r. Obecny, jednonawowy kościół jest budowlą gotycką. W połowie XVI stulecia przekształcono jego wnętrze w stylu renesansowym. Wykonano wówczas z drewna oryginalny strop, który pokryto malowidłami przedstawiającymi piętnaście tajemnic różańcowych. Uwagę zwracają wczesno- i późnogotyckie portale. Barokowe wyposażenie, które można podziwiać do dzisiaj pochodzi z lat 1707–27. Z połowy tego stulecia wywodzi się ołtarz główny z obrazem patronów kościoła i rzeźbami Świętych Katarzyny i Barbary. Wieńczy go malowidło Pokłon Trzech Króli. Ołtarze boczne – poświęcone Świętym Janowi Nepomucenowi i Józefowi – to klasycystyczne dzieła z 1800 r. Jednymi z najcenniejszych elementów we wnętrzu są: datowana na 1591 r., późnogotycka rzeźba przedstawiająca Najświętszą Panienkę z Dzieciątkiem oraz barokowa chrzcielnica z czarnego marmuru i organy wykonane w warsztacie mistrza Antoniego Junga.

diecezja świdnicka, powiat ząbkowicki, gmina Ząbkowice Śląskie
Kościół filialny pw. Matki Bożej Bolesnej
57-200 Ząbkowice Śląskie, Zwrócona 67
Tel. 74 815 77 51, 534 670 176
adres mailowy: parafiazwrocona@interia.pl
strona: http://sanktuariumbobolice.maszt.pl/pl/
Msze Święte:
w niedziele i święta – 12,00;
w dni powszednie – 17.00 (poniedziałek, piątek, 16.00 – czas zimowy)
odpusty i uroczystości:
15 września – Matki Bożej Bolesnej
kustosz: ks. Krzysztof Ziobrowski

Tags:

Napisz komentarz

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany. Wymagane pola są zaznaczone *